Sposób reprezentacji spółki kapitałowej w umowach zawieranych z członkiem zarządu i jego małżonkiem

dr hab. Andrzej Herbet, prof. KUL
Kierownik Katedry Prawa Handlowego KUL. Radca prawny. Ekspert ds. legislacji w Biurze Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu. Autor licznych publikacji z zakresu prawa handlowego i cywilnego, w szczególności z zakresu prawa spółek.

W praktyce funkcjonowania niektórych firm audytorskich w ostatnim czasie pojawiły się wątpliwości co do sposobu interpretacji art. 201 § 1, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 1 KSH (w spółce akcyjnej będą to odpowiednio: art. 368 § 1, art. 373 § 1 i art. 379 § 1 KSH) w sytuacji, w której drugą stroną czynności dokonywanej przez spółkę jest członek jej zarządu działający wspólnie z małżonkiem.

Wątpliwości takie są podnoszone także wówczas, kiedy transakcji ze spółką dokonuje członek zarządu spółki działający – z uwagi na rozmiar lub charakter czynności kwalifikujące ją jako czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu – za zgodą współmałżonka.

W obydwu ww. sytuacjach  nabycie określonej rzeczy lub prawa następuje zatem, z reguły, do wspólnego majątku małżonków.

Według interpretacji dokonywanej w toku badania sytuacji prawnej spółki na potrzeby transakcji typu share deal czy też emisji akcji lub obligacji twierdzi się, że w opisanej sytuacji – jak widać, niezłożonej, jeżeli chodzi o stan faktyczny – wymagania wynikające z art. 205 § 1 oraz art. 210 § 1 KSH (w spółce akcyjnej odpowiednio: art. 373 § 1 i art. 379 § 1 KSH) należałoby wówczas stosować łącznie, wymagając w toku reprezentacji spółki współdziałania rady nadzorczej lub pełnomocnika (z uwagi na personalne zaangażowanie po drugiej stronie umowy członka zarządu) oraz zarządu (z uwagi na to, że w umowie występuje także, będący osobą trzecią wobec spółki, małżonek członka zarządu). Kwestionuje się też prawidłowość umów (w wypadku, w którym dotyczą one nieruchomości, sporządzanych w formie aktu notarialnego) czyniących zadość dyspozycjom art. 210 § 1 lub art. 379 § 1 KSH.

[Read more…]

Sprzeczna z ustawą uchwała zgromadzenia udziałowców spółki kapitałowej jednak wzruszalna a nie bezwzględnie nieważna – uchwała (7) SN z dnia 18 września 2013 roku, III CZP 13/13

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Sędzia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie.

W dniu 18 września 2013 r. Sąd Najwyższy, rozstrzygając zagadnienie prawne przedstawione przez Pierwszego Prezesa SN, podjął uchwałę następującej treści:

wyrok sądu stwierdzający nieważność sprzecznej z ustawą uchwały wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub uchwały walnego zgromadzenia spółki akcyjnej ma charakter konstytutywny.

Nadto, Sąd Najwyższy uznał, że:

uchwały zarządu, rady nadzorczej i komisji rewizyjnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz uchwały zarządu i rady nadzorczej spółki akcyjnej podlegają zaskarżeniu w drodze powództwa o ustalenie (art. 189 KPC w związku z art. 58 KC)[1].

Druga teza uchwały nie budzi wątpliwości i jest zgodna z oczekiwaniami zarówno przedstawicieli doktryny, jak i z najnowszym trendem orzeczniczym[2]. Trafnie Sąd Najwyższy [Read more…]

Konferencja: „System rejestracji przedsiębiorstw w Polsce”

Redakcja
Al. Racławickie 14 Collegium Jana Pawła II, p. 752 20-950 Lublin

Serdecznie zapraszamy na konferencję naukową pt. „System rejestracji przedsiębiorstw w Polsce”!

Konferencja organizowana jest przez Katedrę Prawa Handlowego KUL oraz Parlamentarny Zespół Małych i Średnich Przedsiębiorstw,  któremu przewodniczy Senator Grzegorz Czelej.

Termin: 3 grudnia 2013 r.

Miejsce: gmach Senatu RP.

Zobacz szczegółowy program konferencji.

Czy syndyk bez licencji może pracować dalej? Status prawny syndyka bez licencji w postępowaniach dotyczących masy upadłości

Michał Hałasa
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Radca prawny.

W ostatnich miesiącach przedmiotem żywej dyskusji stał się problem dopuszczalności działania w postępowaniach upadłościowych przez osoby wyznaczone do pełnienia funkcji syndyka, wpisane na listy kandydatów na syndyków prowadzone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. w sprawie szczególnych kwalifikacji oraz warunków wymaganych od kandydatów na syndyków upadłości (Dz. U. z 1998 r., Nr 55, poz. 359), które w wyznaczonym przepisami terminie nie złożyły egzaminu państwowego i nie uzyskały licencji.

Brak precyzji ustawodawcy

Problem ów powstał na skutek nieprecyzyjnej regulacji zawartej w ustawie z 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (Dz. U. z 2009 Nr 123, poz. 850, r., dalej LicSyndU).

Zgodnie z art. 2 tejże ustawy „licencja uprawnia do wykonywania czynności syndyka”. Na podstawie art. 25 LicSyndU osoby wpisane na listy prowadzone przez prezesów sądów okręgowych mogły być powoływane do pełnienia funkcji syndyka przez okres nie dłuższy niż trzy lata od daty wejścia w życie ustawy o licencji syndyka [tj. od 10 października 2007 r. do 10 października 2010r., kolejno ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o licencji syndyka (Dz.U. z 2010, Nr 239, poz. 1590, dalej: ust. zm. LicSyndU), czas na uzyskanie licencji syndyka został przedłużony do dnia 5 października 2011 r.].

Rzeczona nieprecyzyjność ustawodawcy polega na [Read more…]

Zawieszenie postępowania sądowego na skutek ogłoszenia upadłości strony procesu

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Sędzia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie.

Na mocy art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw uchylono art. 182KPC, przez co – jak twierdzi się w uzasadnieniu do projektu ustawy:

powraca się do stanu prawnego mającego w Polsce blisko osiemdziesięcioletnią tradycję, według którego zawieszenie procesu odnosi się do każdego przypadku ogłoszenia upadłości strony pozwanej[1].

W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 174 § 1 pkt 4 KPC sąd z urzędu zawiesza postępowanie jeżeli dotyczy ono masy upadłości i ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, a strona pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości, albo ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku strony. W takiej sytuacji sąd wzywa syndyka albo zarządcę masy upadłości do wzięcia udziału w sprawie, a jeżeli syndyk albo zarządca może odmówić wstąpienia do postępowania, sąd wyznaczy mu odpowiedni termin do złożenia oświadczenia. Niezłożenie w terminie oświadczenia w przedmiocie wstąpienia do postępowania uważa się za odmowę wstąpienia (art. 174 § 3 KPC). [Read more…]

Egzekucja administracyjna z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – aspekty proceduralne

dr Paweł Zdanikowski
Adiunkt w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Sędzia sądu rejonowego. Autor publikacji z zakresu prawa handlowego, w szczególności z zakresu prawa spółek.

Problematyka administracyjnej egzekucji z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w przeciwieństwie do egzekucji sądowej, jest dość rzadko przedmiotem rozważań w literaturze i orzecznictwie. Tymczasem zagadnienie to zasługuje na więcej uwagi, szczególnie, że pomimo tożsamości problemu unormowane jest nieco odmiennie od sądowej egzekucji z udziału.

Regulacja prawna egzekucji administracyjnej z udziału w spółce z o.o. jest zawarta w Oddziale 6 Rozdziału 5 Działu II ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, ze zm.; dalej jako: u.p.e.a.).

Podstawową czynnością organu egzekucyjnego jest zajęcie udziału (art. 96j § 1 zd.1 in princ. u.p.e.a.). Przedmiotem zajęcia jest oczywiście udział rozumiany jako prawo podmiotowe wspólnika w spółce z o.o. Zajęty może być zarówno cały udział jak i jego część (gdy umowa spółki stanowi, że wspólnik może mieć tylko jeden udział)[1].

Ustawa odróżnia zajęcie samego udziału oraz wierzytelności z tego prawa (art. 96j § 1 zd. 1 in fine u.p.e.a.). To ostatnie sformułowanie jest [Read more…]

Czym jest Rejestr Polskich Podmiotów Gospodarczych, czyli kolejna odsłona spraw z drobnym druczkiem

dr hab. Andrzej Herbet, prof. KUL
Kierownik Katedry Prawa Handlowego KUL. Radca prawny. Ekspert ds. legislacji w Biurze Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu. Autor licznych publikacji z zakresu prawa handlowego i cywilnego, w szczególności z zakresu prawa spółek.

Po raz kolejny okazuje się, że życie oraz inwencja osób szukających metod łatwego, chociaż niekoniecznie uczciwego zysku, nieustannie dostarczają przykładów testujących wiedzę naszych przedsiębiorców o aktualnych rozwiązaniach prawnych, w tym także obowiązujących w zakresie systemu ich ewidencji i rejestracji. W ostatnim okresie przedsiębiorcy, którzy uzyskali wpis do prowadzonej przez Ministra Gospodarki Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEIDG) otrzymują masowo listy wysyłane przez „Rejestr Polskich Podmiotów Gospodarczych” z siedzibą w Warszawie, o następującej, standardowej treści:

Z dniem X zarejestrowano w rejestrze podmiotów gospodarczych prowadzonym przez Ministra Gospodarki podmiot Y.

Zasadzający się na art. 66 § 1 Ustawy Dz. U. z 1964 nr 16 poz. 93 wpis do Rejestru Polskich Podmiotów Gospodarczych oparty jest na opłacie w wysokości 145,00 zł w terminie nieprzekraczalnym do dn. X.

Dokonywanie przedmiotowych wpisów za opłatą rozpoczęto z rokiem 2013.

Brak płatności spowoduje trwały brak wpisu przedsiębiorcy w Rejestrze Polskich Podmiotów Gospodarczych.

Cytowanemu wyżej tekstowi towarzyszy [Read more…]

„Podstawowe konstrukcje i tendencje rozwojowe prawa spółdzielczego” – konferencja naukowa

Redakcja
Al. Racławickie 14 Collegium Jana Pawła II, p. 752 20-950 Lublin

W imieniu Katedry Prawa Handlowego KUL serdecznie zapraszamy na konferencję naukową: „Podstawowe konstrukcje i tendencje rozwojowe prawa spółdzielczego„.

Szczegóły poniżej:

konferencja naukowa

Konstrukcja record date a zakres legitymacji akcjonariusza spółki publicznej

dr hab. Andrzej Herbet, prof. KUL
Kierownik Katedry Prawa Handlowego KUL. Radca prawny. Ekspert ds. legislacji w Biurze Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu. Autor licznych publikacji z zakresu prawa handlowego i cywilnego, w szczególności z zakresu prawa spółek.

Obowiązująca od 3 sierpnia 2009 r. ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2009 r. Nr 13, poz. 69; dalej: u. zm. k.s.h.), która implementuje Dyrektywę 2007/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. w sprawie wykonywania niektórych praw akcjonariuszy spółek notowanych na rynku regulowanym (Dz. Urz. UE L 184 z 14.07.2007, str. 17) gruntownie zmieniła sposób ustalania legitymacji do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu spółki publicznej.

O ile w odniesieniu do spółki prywatnej (niepublicznej) obowiązuje, w niezmienionym kształcie, dotychczasowy przepis art. 406 k.s.h., o tyle w wypadku spółki publicznej – tzn. spółki, której co najmniej jedna akcja jest zdematerializowana w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (zob. art. 4 § 1 pkt 6 k.s.h. i art. 4 pkt 20 ustawy z dnia z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych; t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 ze zm.), kwestię tę unormowano w zespole przepisów art. 4061–4063 k.s.h.

Co się zmieniło?

Istota omawianej zmiany, stanowiącej transpozycję do prawa polskiego art. 7 ust. 2 Dyrektywy 2007/36/WE, sprowadza się do dwóch elementów: [Read more…]

Uprawnienie kuratora z art. 42 k.c. do wystąpienia z wnioskiem o rozwiązanie osoby prawnej

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Sędzia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie.

Charakter uprawnienia kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 § 1 k.c. do wystąpienia z wnioskiem o rozwiązanie osoby prawnej nie był w orzecznictwie przesądzony.

Dotychczasowe wypowiedzi SN wskazywały, na przykład, że kurator z art. 42 § 1 k.c. nie jest organem państwowym w rozumieniu art. 271 § 2 k.s.h. i w tym trybie nie może domagać się w sądzie rozwiązania spółki (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2009 r., III CSK 57/09).

Z kolei w postanowieniu z dnia z dnia 30 maja 2008 r., III CZP 40/08, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że [Read more…]