Uwagi na tle przesłanek dochodzenia rekompensaty 40 € za koszty odzyskiwania należności

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w Lublinie z/s w Świdniku.

Rekompensata 40 € stanowi ryczałtowe zadośćuczynienie za koszty odzyskiwania należności wynikającej z transakcji handlowej. To jeden z instrumentów walki z opóźnieniami w płatnościach świadczeń wynikających z umów między profesjonalistami przewidziany przez ustawę z dnia 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (dalej: TermZapłU). Ustawa ta z dniem 1 stycznia 2016 roku została znowelizowana.

Przepis art. 10 ust. 1 TermZapłU stanowi, że:

wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

Kwota ta stanowi ryczałt, zatem nie uwzględnia rzeczywistych kosztów odzyskiwania należności. Jeżeli są one wyższe, wierzyciel może domagać się ich zasądzenia ponad kwotę ryczałtu (art. 10 ust. 2 TermZapłU). Rekompensata przysługuje od transakcji handlowej, przez co należy rozumieć umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony będące przedsiębiorcami lub innymi podmiotami podlegającymi przepisom tej ustawy (por. art. 2 TermZapłU) zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością.

Przywołane przepisy rodzą podstawowe pytania o przesłanki dochodzenia roszczenia: [Read more…]

Postępowanie rejestrowe: zmiany w „jednym okienku”

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w Lublinie z/s w Świdniku.

Obecny kształt „jednego okienka” funkcjonującego w ramach postępowania rejestrowego ulegnie z dniem 1 grudnia 2014 roku zmianie.

Tego dnia wchodzi w życie ustawa z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1161) – dalej zwana ustawą zmieniającą. Wraz ze zmianą znikną wątpliwości dotyczące stosowania art. 19b ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – dalej zwana ustawą.

Jak jest dzisiaj?

Otóż przepis art. 19b ust. 1 ustawy przewiduje (zachowując redakcję przepisu), że:

Wraz z wnioskiem o wpis lub zmianę wpisu w rejestrze przedsiębiorców wnioskodawca składa:

1)   wniosek o wpis albo zmianę wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON);

2)   zgłoszenie płatnika składek albo jego zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;

3)   zgłoszenie identyfikacyjne albo aktualizacyjne, o którym mowa w ustawie z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2012 r. poz. 1314 oraz z 2013 r. poz. 2) wraz ze wskazaniem właściwego naczelnika urzędu skarbowego pod rygorem zwrotu wniosku.

Celowo wyróżniono to sformułowanie ustawy. Zakres rygoru zwrotu wniosku jest bowiem niejasny [Read more…]

Sprzeczna z ustawą uchwała zgromadzenia udziałowców spółki kapitałowej jednak wzruszalna a nie bezwzględnie nieważna – uchwała (7) SN z dnia 18 września 2013 roku, III CZP 13/13

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w Lublinie z/s w Świdniku.

W dniu 18 września 2013 r. Sąd Najwyższy, rozstrzygając zagadnienie prawne przedstawione przez Pierwszego Prezesa SN, podjął uchwałę następującej treści:

wyrok sądu stwierdzający nieważność sprzecznej z ustawą uchwały wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub uchwały walnego zgromadzenia spółki akcyjnej ma charakter konstytutywny.

Nadto, Sąd Najwyższy uznał, że:

uchwały zarządu, rady nadzorczej i komisji rewizyjnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz uchwały zarządu i rady nadzorczej spółki akcyjnej podlegają zaskarżeniu w drodze powództwa o ustalenie (art. 189 KPC w związku z art. 58 KC)[1].

Druga teza uchwały nie budzi wątpliwości i jest zgodna z oczekiwaniami zarówno przedstawicieli doktryny, jak i z najnowszym trendem orzeczniczym[2]. Trafnie Sąd Najwyższy [Read more…]

Zawieszenie postępowania sądowego na skutek ogłoszenia upadłości strony procesu

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w Lublinie z/s w Świdniku.

Na mocy art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw uchylono art. 182KPC, przez co – jak twierdzi się w uzasadnieniu do projektu ustawy:

powraca się do stanu prawnego mającego w Polsce blisko osiemdziesięcioletnią tradycję, według którego zawieszenie procesu odnosi się do każdego przypadku ogłoszenia upadłości strony pozwanej[1].

W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 174 § 1 pkt 4 KPC sąd z urzędu zawiesza postępowanie jeżeli dotyczy ono masy upadłości i ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, a strona pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości, albo ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku strony. W takiej sytuacji sąd wzywa syndyka albo zarządcę masy upadłości do wzięcia udziału w sprawie, a jeżeli syndyk albo zarządca może odmówić wstąpienia do postępowania, sąd wyznaczy mu odpowiedni termin do złożenia oświadczenia. Niezłożenie w terminie oświadczenia w przedmiocie wstąpienia do postępowania uważa się za odmowę wstąpienia (art. 174 § 3 KPC). [Read more…]

Uprawnienie kuratora z art. 42 k.c. do wystąpienia z wnioskiem o rozwiązanie osoby prawnej

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w Lublinie z/s w Świdniku.

Charakter uprawnienia kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 § 1 k.c. do wystąpienia z wnioskiem o rozwiązanie osoby prawnej nie był w orzecznictwie przesądzony.

Dotychczasowe wypowiedzi SN wskazywały, na przykład, że kurator z art. 42 § 1 k.c. nie jest organem państwowym w rozumieniu art. 271 § 2 k.s.h. i w tym trybie nie może domagać się w sądzie rozwiązania spółki (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2009 r., III CSK 57/09).

Z kolei w postanowieniu z dnia z dnia 30 maja 2008 r., III CZP 40/08, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że [Read more…]

Skutki naruszenia przepisów dyspozytywnych przez uchwałę zgromadzenia udziałowców spółki kapitałowej

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w Lublinie z/s w Świdniku.

Na łamach Przeglądu Prawa Handlowego (dalej: PPH) rozgorzała dyskusja na temat skutków naruszenia przez czynność prawną norm dyspozytywnych.

Wywołał ją artykuł M. Romanowskiego zamieszczony w kwietniowym numerze PPH z 2011 roku poświęcony uchwałom zgromadzenia udziałowców spółki kapitałowej podjętych z naruszeniem norm dyspozytywnych (M. Romanowski, Czy uchwała zgromadzenia udziałowców spółki kapitałowej sprzeczna z normą dyspozytywną jest sprzeczna z prawem?, PPH 4/2011; M. Romanowski, Jeszcze w sprawie skutków naruszenia norm względnie wiążących – replika, PPH 8/2011). Autor przedstawił koncepcję, zgodnie z którą uchwała pozostająca w sprzeczności z normami dyspozytywnymi nie jest dotknięta sankcją nieważności, a tym samym jej zaskarżenie powinno opierać się na powództwie z art. 249 KSH (422 KSH).

Teza postawiona przez M. Romanowskiego spotkała się z krytyką S. Sołtysińskiego, który starał się udowodnić, iż naruszenie normy dyspozytywnej to jednak sprzeczność z prawem (S. Sołtysiński, Skutki naruszenia norm względnie wiążących polemicznie, PPH 6/2011; S. Sołtysiński, O funkcjach i skutkach obowiązywania norm względnie wiążących – spór „twardego” pozytywisty z eklektycznym trynitarzem, PPH 11/2011).

Do dyskusji włączyli się kolejno K. Bilewska (K. Bilewska, Sankcja sprzeczności uchwały walnego zgromadzenia z normami dyspozytywnymi – polemika, PPH 6/2011), A. Szlęzak (A. Szlęzak, Sprzeczność z normą dyspozytywną to jednak sprzeczność z prawem – polemika, PPH 7/2011; A. Szlęzak, Sprzeczność z normą dyspozytywną to mimo wszystko sprzeczność z prawem – odpowiedź na replikę, PPH 11/2011) oraz M. Gutowski (M. Gutowski, O konsekwencjach naruszenia norm dyspozytywnych, PPH 11/2011).

Poruszone przez M. Romanowskiego zagadnienie jest częścią szerszego problemu nieważności czynności prawnych. We wszystkich wymienionych artykułach autorzy dotykali kwestii skutków sprzeczności czynności prawnej z ustawą (art. 58 KC), treści stosunku prawnego (art. 56 KC) a nawet istoty i prawidłowego rozumienia czynności prawnej.

Kolejno postaram się omówić poszczególne zagadnienia na tle przedstawionych koncepcji, aby na koniec odnieść się do problemu węzłowego: czy naruszenie normy dyspozytywnej przez uchwałę udziałowców spółki kapitałowej powinno być zaskarżone w trybie powództwa z art. 249 § 1 (art. 422 § 1) czy 252 § 1 (art. 425 § 1) KSH? [Read more…]

Początek biegu terminu zaskarżenia postanowień w prawie upadłościowym – uwagi na tle art. 224 PUN

Piotr Kędzierski
Asystent w Katedrze Prawa Handlowego KUL. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w Lublinie z/s w Świdniku.

W podjętej w dniu 14 października 2011 roku uchwale (III CZP 47/11), Sąd Najwyższy rozstrzygnął problem prawidłowej wykładni przepisu art. 224 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej: PUN) w zakresie ustalenia początku biegu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na posiedzeniu jawnym w postępowaniu po ogłoszeniu upadłości.

Na zadane przez jeden z sądów upadłościowych pytanie prawne:

Czy złożenie w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia postanowienia wydanego na rozprawie w postępowaniu upadłościowym wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia orzeczenia powoduje, że bieg terminu na wniesienie zażalenia określany jest na podstawie art. 394 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, czy też na podstawie art. 224 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361)?

Sąd Najwyższy udzielił następującej odpowiedzi: [Read more…]